|
|
|
EV HAYVANLARININ KORUNMASINA DAİR AVRUPA SÖZLEŞMESİNİN
ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞU HAKKINDA KANUN
Kanun No. 4934 Kabul Tarihi : 15.7.2003
MADDE 1. - Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına 18 Kasım 1999
tarihinde Strazburg'da imzalanan "Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa
Sözleşmesi"nin onaylanması uygun bulunmuştur.
MADDE 2. - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
EV HAYVANLARININ KORUNMASINA DAİR AVRUPA SÖZLEŞMESİ
GİRİŞ
İşbu Sözleşmeyi imzalayan Avrupa Konseyi üyesi devletler,
Avrupa Konseyi'nin amacının üyeleri arasında daha sıkı bir birlik gerçekleştirmek
olduğunu dikkate alarak,
İnsanın yaşayan tüm canlılara ahlâkî bir yükümlülüğünün olduğunu tanıyarak ve
insan ile ev hayvanları arasında mevcut özel ilişkileri hatırda tutarak,
Ev hayvanlarının yaşam kalitesine olan katkılarını ve bunun sonucu olarak da toplum
için taşıdığı önemi dikkate alarak,
İnsan tarafından bakılan hayvanların geniş çeşitliliğinden kaynaklanan güçlükleri
dikkate alarak,
Hayvanların, aşırı nüfuslarına bağlı olarak, insan ve diğer hayvanların hijyen,
sağlık ve güvenlikleri açısından taşıdıkları riskleri dikkate alarak,
Yabanî fauna örneklerinin ev hayvanı olarak muhafaza edilmelerinin desteklenmemesi
gerektiğini dikkate alarak,
Ev hayvanlarının elde edilmesi, muhafaza edilmesi, ticarî veya ticarî olmadan
üretilmesi, başkasına devredilmesi ve ticaretini etkileyen farklı şartların bilincinde
olarak,
Ev hayvanlarının muhafaza edilme koşullarının her zaman sağlıklarını ve refahlarını
geliştirmeye izin vermediğinin bilincinde olarak,
Bilgi veya bilinç noksanlığı nedeniyle, bazen, ev hayvanlarına karşı davranışların
önemli ölçüde değiştiğini kaydederek,
Ev hayvanları sahiplerinin sorumluluğu sonucunda doğacak temel müşterek davranış
ve uygulama standardının sadece arzu edilen değil, aynı zamanda gerçekçi bir hedef
olduğunu dikkate alarak,
Aşağıdaki hususlarda anlaşmışlardır :
BÖLÜM I - GENEL HÜKÜMLER
Madde 1
Tanımlar
1. Ev hayvanı, insan tarafından özellikle evde, özel zevk ve refakat amacıyla
muhafaza edilen veya edilmesi tasarlanan her türlü hayvanı ifade eder.
2. Ev hayvanlarının ticareti, kâr amacıyla yapılan, ev hayvanlarının sahipliğinin
değişmesine yol açan önemli miktarlardaki tüm düzenli ticarî işlemleri ifade eder.
3. Ticarî üretme ve barındırma, kâr amacıyla ve önemli miktarda yapılan üretme
ve barındırmayı ifade eder.
4. Hayvan barınağı, çok sayıda ev hayvanının muhafaza edilebileceği, kâr amacı
gütmeyen bir tesisi ifade eder. Ulusal mevzuat ve/veya idarî tedbirler izin verdiğinde,
bu gibi tesisler başıboş hayvanları da kabul edebilir.
5. Başıboş hayvan, evi olmayan veya sahibinin veya bakıcısının evinin sınırları
dışında bulunan ve herhangi bir sahibin ya da bakıcının kontrolü veya doğrudan
denetimi altında bulunmayan ev hayvanını ifade eder.
6. Yetkili makam, üye ülke tarafından tayin edilen makamı ifade eder.
Madde 2
Amaç ve Uygulama
1. Tarafların herbiri;
a) Bir kişi veya kurum tarafından evde ya da ticarî üretme ve barındırma kuruluşlarında
ve hayvan barınaklarında muhafaza edilen ev hayvanları,
b) Uygun hallerde başıboş hayvanlar,
konularında işbu Sözleşmenin hükümlerine işlerlik kazandırılması için gerekli
tedbirleri almayı taahhüt eder.
2. Bu Sözleşmenin hiçbir hükmü hayvanların korunması veya tehdit altındaki yabanî
türlerin korunması konusundaki belgelerin uygulanmasını etkilemez.
3. İşbu Sözleşmenin hiçbir hükmü, Tarafların ev hayvanlarının korunmasına yönelik
daha sıkı tedbirleri kabul etme hürriyetine veya bu belgede yer alan hükümlerin
işbu belgede özellikle belirtilmeyen hayvan sınıflarına da uygulanması hakkını
etkilemez.
BÖLÜM II - EV HAYVANLARININ MUHAFAZA EDİLMESİ İÇİN KURALLAR
Madde 3
Hayvanların Refahı İçin Temel Kurallar
1. Hiç kimse bir ev hayvanının, gereksiz acı, sıkıntı veya ızdırap çekmesine sebep
olamaz.
2. Hiç kimse bir ev hayvanını terk edemez.
Madde 4
Muhafaza Etme
1. Bir ev hayvanını muhafaza eden veya bakımını kabul eden kişi, hayvanın sağlığı
ve refahından sorumludur.
2. Bir ev hayvanını muhafaza eden veya onunla ilgilenen kişi, hayvanın cinsi ve
ırkına bağlı olarak davranış gereksinimlerini dikkate alan barınak, dikkat ve
ihtimamı sağlayacaktır. Özellikle;
a) Yeterli ve uygun gıda ve su verecek,
b) Hareketi için uygun imkânları sağlayacak,
c) Kaçışını önleyecek tüm makul tedbirleri alacaktır.
3. Bir hayvan;
a) Yukarıdaki 2 nci paragrafta belirtilen şartlar yerine getirilmediği veya
b) Belirtilen şartlar yerine getirilmesine rağmen hayvan esarete alışamazsa
ev hayvanı olarak muhafaza edilemez.
Madde 5
Üretim
Bir ev hayvanını üretmek için seçen bir kişi, o hayvanın, dişinin veya yavruların
sağlık ve refahını risk altına sokabilecek anatomik, psikolojik ve davranış özelliklerini
gözönünde bulundurmaktan sorumlu olacaktır.
Madde 6
Ev Hayvanı Edinmede Yaş Sınırı
Hiçbir ev hayvanı ebeveynlerinin veya ebeveyn sorumluluğu taşıyan diğer şahısların
açık rızası olmaksızın 16 yaşın altındaki kimselere satılamaz.
Madde 7
Eğitim
Hiçbir ev hayvanı, sağlığına ve refahına zarar verecek şekilde, özellikle doğal
gücünü ve kapasitesini aşacak biçimde ya da yaralanmasına veya gereksiz ağrı,
acı, sıkıntı veya ızdırap çekmesine yol açacak suni yardımlar kullanarak eğitilemez.
Madde 8
Ticaret, Ticarî Üretim ve Barındırma, Hayvan Barınakları
1. Sözleşme yürürlüğe girdiği tarihte ev hayvanlarının ticaretini, ticarî amaçla
üretimini yapan veya barındıran veya hayvan barınağı işleten her kişi, her Tarafça
belirlenecek uygun süre içerisinde bu faaliyetlerini yetkili makama bildirecektir.
Bu faaliyetlerden herhangi birinde hizmet yapmaya niyetli her kişi, bu niyetlerini
yetkili makama bildireceklerdir.
2. Bu bildirim,
a) Bu faaliyetlere dahil olan veya olacak ev hayvanı türlerini,
b) Sorumlu kişi ve onun bilgi düzeyini,
c) Kullanılan veya kullanılacak mülkün ve ekipmanın tanımını,
belirtmelidir.
3. Yukarıda belirtilen faaliyetler ancak;
a) Profesyonel eğitim veya ev hayvanları konusunda yeterli deneyim sonucunda sorumlu
kişinin faaliyette bulunmak için gerekli bilgi ve kapasiteye sahip olması,
b) Faaliyet için kullanılacak mülk ve ekipmanın 4 üncü maddede belirtilen şartları
yerine getirmesi,
durumunda gerçekleştirilebilir.
4. Yetkili makam, 1 inci paragrafta belirtilen hükümler çerçevesinde yapılan bildirim
temelinde, 3 üncü paragrafta belirtilen şartların yerine getirilip getirilmediğini
tespit eder. Şayet şartlar gerektiği şekilde sağlanmamışsa, tedbirler tavsiye
eder ve gerekirse, hayvanların refahı için, faaliyetin başlatılmasını veya devam
etmesini yasaklar.
5. Yetkili makam, ulusal mevzuat ile uyumlu olarak, yukarıda belirtilen şartların
yerine getirilip getirilmediğini denetler.
Madde 9
Reklam, Eğlence, Sergi, Yarışma ve Benzeri Faaliyetler
1. Aşağıdaki şartlar sağlanmadıkça ev hayvanları reklam, eğlence, sergi, yarışma
ve benzeri faaliyetlerde kullanılamaz.
a) Organizatörün bu hayvanlara, 4 üncü maddenin 2 nci fıkrasındaki koşullara uygun
olarak davranılmasını sağlayacak gerekli şartları oluşturması ve
b) Ev hayvanlarının sağlık ve refahının risk altına sokulmaması.
2. a) Yarışma esnasında veya,
b) Hayvanın sağlık ve refahını risk altına sokabilecek diğer zamanlarda,
ev hayvanının doğal performans düzeyini artırmak veya azaltmak amacıyla ona hiçbir
madde verilemez, tedavi uygulanamaz veya cihaz tatbik edilemez.
Madde 10
Cerrahî Operasyonlar
1. Bir ev hayvanının dış görünüşünü değiştirmeye yönelik veya diğer tedavi edici
olmayan cerrahi müdahaleler yasaktır. Özellikle;
a) Kuyruğun kesilmesi,
b) Kulakların kesilmesi,
c) Ses tellerinin alınması,
d) Tırnak ve dişlerin sökülmesi.
2. Bu yasaklamalara sadece aşağıdaki durumlarda müsaade edilecektir;
a) Bir veteriner hekimin, veterinerlikle ilgili tıbbî sebepler veya özel bir hayvanın
yararı için gerektiğinde tedavi edici olmayan müdahaleyi gerekli görmesi,
b) Üremenin önlenmesi.
3. a) Hayvanın şiddetli acı çekeceği veya çekmesi muhtemel operasyonlar sadece
anestezi uygulanarak ve bir veteriner hekim tarafından veya onun gözetiminde gerçekleştirilecektir.
b) Anestezi gerektirmeyen operasyonlar, ulusal mevzuata uygun olarak, yetkili
bir kişi tarafından gerçekleştirilebilir.
Madde 11
Öldürme
1. Veteriner hekim veya diğer bir yetkilinin yardımının hızlı bir şekilde temin
edilemediği veya ulusal mevzuat kapsamında bir hayvanın acısını ortadan kaldırmaya
yönelik acil veya ulusal mevzuatla öngörülen diğer tüm acil durumlar dışında,
bir ev hayvanı ancak bir veteriner hekim veya diğer bir yetkili tarafından öldürülebilir.Tüm
öldürmeler şartların gerektirdiği asgarî düzeyde fiziksel ve manevî acı verecek
şekilde gerçekleştirilecektir. Seçilen yöntem, acil durumlar dışında :
a) ani şuur kaybı ve ölümü gerçekleştirecek ya da
b) derin genel anestezi ile başlayacak, bunu kesin ve mutlak ölümü sağlayacak
işlem izleyecektir.
Öldürmeden sorumlu kişi, hayvanın cesedi yok edilmeden önce o hayvanın öldüğünden
emin olacaktır.
2. Aşağıda belirtilen öldürme yöntemleri yasaktır.
a) 1. b paragrafında kaydedilen etkilerin gerçekleşmemesi durumunda, boğma veya
nefessiz kalmasına neden olacak diğer yöntemler,
b) 1 inci paragrafta belirtilen etkileri sağlayacak, dozu ve uygulaması kontrol
edilemeyen herhangi bir zehirli madde veya ilaç kullanımı,
c) Ani şuur kaybı meydana getirmeden yapılan elektrikle öldürme.
BÖLÜM III- BAŞIBOŞ HAYVANLAR İÇİN EK TEDBİRLER
Madde 12
Sayılarının Azaltılması
Taraflardan biri, başıboş hayvan sayısının sorun yarattığını düşünürse, gereksiz
ağrı, acı ve ızdırap çekmelerine sebep vermeyecek şekilde sayılarını azaltmak
için uygun yasal ve/veya idarî tedbirleri alacaktır.
a) Bu tedbirler aşağıdaki şartları kapsayacaktır;
i. Bu hayvanlar yakalanacak ise, bunun hayvana fiziksel ve manevi olarak en az
seviyede acı verecek şekilde gerçekleştirilmesi,
ii. Yakalanan hayvanların muhafaza edilmesi veya öldürülmesi işlemlerinin bu Sözleşmede
belirtilen prensiplere uygun olarak gerçekleştirilmesi.
b) Taraflar,
i. Köpek ve kedilere damgalama gibi az acı veren ya da hiç ağrı, acı ve ızdırap
çektirmeyen uygun bir yöntemle aynı zamanda sahiplerinin isim ve adresleri ile
birlikte numaraları kayda geçirilerek daimi kimlik sağlamayı,
ii. Kedi ve köpeklerin plansız üremelerini azaltmak için bu hayvanların kısırlaştırılmalarını
teşvik etmeyi,
iii. Başıboş kedileri ve köpekleri bulan kişilerin, bu konuda yetkili makama bilgi
vermelerini teşvik etmeyi,
değerlendirmeyi taahhüt ederler.
Madde 13
Yakalama, Muhafaza Etme ve Öldürme İçin İstisnalar
Başıboş hayvanların yakalanmaları, muhafaza edilmeleri ve öldürülmeleri konularında
bu Sözleşmede yer alan prensiplere sadece hastalıkların kontrolüne yönelik Hükümet
programları kapsamında kaçınılmaz hallerde istisna getirilebilir.
BÖLÜM IV- BİLGİLENDİRME VE EĞİTİM
Madde 14
Bilgilendirme ve Eğitim Programları
Taraflar, ev hayvanlarının muhafaza edilmesi, üretilmesi, eğitimi, ticareti ve
barındırılmaları ile ilgili kurum ve bireyleri bu Sözleşmenin hükümleri ve prensipleri
hakkında bilinçlendirme ve bilgilendirmenin yaygınlaştırılması amacıyla bilgilendirme
ve eğitim programları geliştirilmesini desteklemeyi taahhüt ederler. Bu programlarda
özellikle aşağıda belirtilen noktalara dikkat çekilmelidir:
a) Ev hayvanlarının, yarışma amacıyla uygun bilgi ve beceriye sahip kişiler tarafından
ticaret veya eğitilmelerinin gerekliliği,
b) Aşağıdaki hususların engellenmesi gerekliliği:
i. Ebeveynlerinin veya ebeveyn sorumluluğu taşıyan diğer şahısların açık rızası
olmadıkça 16 yaşından küçüklere ev hayvanlarının hediye olarak verilmesi,
ii. Ev hayvanlarının ödül, hediye veya ikramiye olarak verilmesi,
iii. Ev hayvanlarının plansız üretilmesi.
c) Yabani hayvanların ev hayvanı olarak alınması veya kabul edilmesinin, bu hayvanların
sağlık ve refahına olumsuz sonuçları olabileceği,
d) Sorumsuz şekilde ev hayvanları edinmenin, istenmeyen ve terk edilen hayvan
sayısının artmasına yol açma riski getirdiği.
BÖLÜM V- ÇOKTARAFLI MÜZAKERELER
Madde 15
Çoktaraflı Müzakereler
1. Taraflar, Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonraki beş yıl içerisinde ve bundan
sonraki her beş yılda bir ve Tarafların ekseriyetinin talep ettiği her zaman Sözleşmenin
uygulanmasını ve Sözleşmenin gözden geçirilmesinin veya bazı hükümlerinin daha
kapsamlı hale getirilmesinin uygunluğunu incelemek üzere Avrupa Konseyi bünyesinde
çok taraflı müzakereler yapacaklardır. Bu müzakereler, Avrupa Konseyi Genel Sekreterinin
daveti üzerine gerçekleştirilecek toplantılarda yapılacaktır.
2. Tarafların her biri bu müzakerelere katılmak üzere bir temsilci görevlendirme
hakkına sahiptir. Sözleşme'ye taraf olmayan Avrupa Konseyi üyesi herhangi bir
ülke, toplantılarda bir gözlemci ile temsil edilme hakkına sahiptir.
3. Taraflar her müzakereden sonra, müzakere ve Sözleşme'nin işleyişi hakkında
Avrupa Konseyi Bakanlar komitesine bir rapor sunacaklar ve gerekli gördükleri
takdirde, Sözleşme'nin 15 ilâ 23 üncü maddelerine değişiklik teklif edebileceklerdir.
4. Taraflar, Sözleşme hükümlerine bağlı kalarak, müzakerelerin işleyiş kurallarını
belirleyeceklerdir.
BÖLÜM VI - DEĞİŞİKLİKLER
Madde 16
Değişiklikler
1. Taraf bir ülke veya Bakanlar Komitesi tarafından Sözleşme'nin 1 ilâ 14 üncü
maddelerine getirilecek değişiklik önerileri, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine
bildirilecek ve bu öneriler Genel Sekreter tarafından Avrupa Konseyine üye devletlere,
her taraf ülkeye ve Sözleşme'nin 19 uncu maddesi hükümleri gereği Sözleşme'ye
katılmaya davet edilen her devlete gönderilecektir.
2. Bir önceki paragraf hükümlerine göre yapılan her değişiklik önerisi, Genel
Sekretere gönderildiği tarihten itibaren iki aydan az olmayan bir süre içerisinde,
düzenlenecek çok taraflı müzakerede incelenecek ve taraf ülkelerin üçte iki oy
çokluğu ile kabul edilebilecektir. Kabul edilen metin taraf ülkelere gönderilecektir.
3. Herhangi bir ülke itirazda bulunmadığı takdirde her değişiklik, çok taraflı
müzakerede kabul edilmesinden 12 ay sonra, yürürlüğe girecektir.
BÖLÜM VII - SONUÇ HÜKÜMLERİ
Madde 17
İmza, Onay, Kabul, Uygun Bulma
Bu Sözleşme Avrupa Konseyine üye devletlerin imzasına açıktır. Sözleşme onay kabul
ve uygun bulma işlemlerine tâbidir. Onay, kabul veya uygun bulma belgeleri Avrupa
Konseyi Genel Sekreterine tevdi edilecektir.
Madde 18
Yürürlüğe Girme
1. Sözleşme, Avrupa Konseyine üye dört devletin, 17 nci maddenin hükümlerine uygun
olarak, Sözleşme ile bağlı olduklarını bildirme tarihini takip eden altı aylık
sürenin bitiminden sonraki ayın birinci günü yürürlüğe girer.
2. Sözleşme ile bağlı olduklarını daha sonra bildirecek her devlet için Sözleşme
onay, kabul veya uygun bulma belgelerinin tevdi edildiği tarihi takip eden altı
aylık sürenin bitiminden sonraki ayın birinci günü yürürlüğe girer.
Madde 19
Üye Olmayan Devletlerin Katılımı
1. Bu Sözleşme'nin yürürlüğe girmesinden sonra, Avrupa Konseyi BakanlarKomitesi,
Avrupa Konseyi Statüsünün 20/d maddesinde belirtilen çoğunlukla ve taraf devletlerin
Bakanlar Komitesinde bulunma hakkına sahip temsilcilerinin oybirliği ile alınan
karar ile Avrupa Konseyine üye olmayan her devleti Sözleşme'ye katılmaya davet
edebilir.
2. Sözleşme, katılan her devlet için katılım belgesinin Avrupa Konseyi Genel Sekreterine
tevdi edildiği tarihi takip eden altı aylık sürenin bitiminden sonraki ayın birinci
günü yürürlüğe girer.
Madde 20
Bölgesel Hüküm
1. Her devlet, imza sırasında veya onay, kabul, uygun bulma veya katılma belgesini
tevdi ederken Sözleşme'nin uygulanacağı ülke ve ülkeleri belirleyebilir.
2. Her Taraf, daha sonraki bir tarihte Avrupa Konseyi Genel Sekreterine göndereceği
bir beyan ile Sözleşme'nin uygulama alanını, bildirimde belirteceği başka ülkelere
genişletebilir. Sözleşme, bu ülkeler için, Genel Sekreter tarafından beyanın alınmasını
takip eden altı ayın bitiminden sonraki ayın birinci gününde yürürlüğe girer.
3. Önceki iki paragraf çerçevesinde belirlenen bölgelere ilişkin yapılan her beyan
Genel Sekretere yapılacak bir bildirim ile geri çekilebilir. Geri çekme, bildirimin
Genel Sekreter tarafından alınmasını takip eden altı aylık sürenin bitiminden
sonraki ayın birinci günü yürürlüğe girer.
Madde 21
Çekinceler
1.Her devlet, Sözleşme'yi imzaladığı veya onay, kabul, uygun görme veya katılma
belgelerini teslim ettiği sırada, 6 ncı madde ile 10 uncu maddenin 1 inci paragraf,
1(a) alt paragrafına bir veya daha fazla çekince koyduğunu beyan edebilir. Bunun
dışında başka bir çekince konulamaz.
2. Önceki paragrafa göre çekince koyan her Taraf, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine
göndereceği bir bildirim ile bu çekinceyi kısmen veya tamamen geri çekebilir.
Geri çekme bildirimin Genel Sekreter tarafından alındığı tarihten itibaren geçerlilik
kazanır.
3. Sözleşme'nin bir hükmüne çekince koyan bir Taraf, bu hükmün diğer bir Tarafça
uygulanmasını talep edemez, ancak bu çekince şayet kısmî veya şarta bağlı ise,
hükmün, kendi kabul ettiği şekilde uygulanmasını talep edebilir.
Madde 22
Fesih
1. Her Taraf, herhangi bir zaman, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine bir bildirimde
bulunarak, bu Sözleşme'den ayrılabilir.
2. Fesih, buna ilişkin bildirimin Genel Sekreter tarafından alındığı tarihten
itibaren altı aylık sürenin bitiminden sonraki ayın birinci günü geçerlik kazanır.
Madde 23
Bildirimler
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, Konsey üyesi devletlere ve bu Sözleşme'ye katılan
veya katılmaya davet edilen devlete;
a) her imza,
b) her onay, kabul, uygun bulma veya katılma belgesinin tevdii,
c) Sözleşme'nin, 18 inci, 19 uncu ve 20 nci maddeler uyarınca yürürlüğe girdiği
tarih,
d) işbu Sözleşme ile ilgili diğer her karar, bildirim veya bilgilendirme,
hakkında bildirimde bulunacaktır.
Aşağıda imzası bulunan yetkili temsilciler bu Sözleşme'yi imzalamışlardır.
13 Kasım 1987 tarihinde Strazburg'da her iki metin aynı şekilde geçerli olmak
üzere, İngilizce ve Fransızca Avrupa Konseyi Arşivine tevdi edilecek şekilde tek
bir suret olarak düzenlenmiştir. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, Avrupa Konseyi
üyesi olan devletler ile Sözleşme'ye katılmaya davet edilen her devlete aslına
uygunluğu onaylanmış bir suretini gönderecektir.
|
|
